Fałszywy pracownik ZUS: telefon i SMS — jak rozpoznać oszustwo i co zrobić krok po kroku
Dzwoni „pracownik ZUS” albo przychodzi SMS z linkiem? Spokojny przewodnik dla seniorów: czego ZUS nigdy nie robi, jak sprawdzić telefon i SMS, numer 8080, kontakt do ZUS i co robić, gdy już kliknąłeś.
Co zrobić najpierw: odpowiedź wprost

Dzwoni do ciebie osoba, która podaje się za pracownika ZUS? Albo przyszedł SMS, który wygląda jak wiadomość od ZUS i ma link do kliknięcia? Zatrzymaj się. Nie podawaj żadnych danych, nie klikaj żadnego linku, nie otwieraj żadnego załącznika i nie płać nic, choćby rozmówca mówił, że sprawa jest pilna i że stracisz pieniądze, jeśli nie zapłacisz od razu. Pośpiech to narzędzie oszusta. ZUS w swoich komunikatach pisze wprost: zanim cokolwiek zrobisz, najpierw sam skontaktuj się z ZUS — telefonicznie albo osobiście. Pośpiech jest złym doradcą, a nacisk jest sposobem działania oszustów właśnie dlatego, że telefon do ZUS ich plan psuje.
Odpowiedź wprost brzmi tak: ZUS nigdy nie wysyła SMS-ów z linkami do zewnętrznych stron, a jego pracownicy nigdy nie proszą telefonicznie o hasła, loginy ani dane karty płatniczej. ZUS nigdy nie prosi też o dane osobowe pocztą elektroniczną, SMS-em ani przez komunikatory i nigdy nie namawia do przelewu na wskazane konto bankowe. Jeśli telefon albo wiadomość robi którąkolwiek z tych rzeczy, nie jest od ZUS — bez względu na to, jak prawdziwie brzmi i jaki numer widzisz na ekranie telefonu.
Werdykt: odłóż słuchawkę albo odłóż telefon, niczego nie klikaj i sam zadzwoń do ZUS pod numer, który znasz z oficjalnej strony ZUS — nigdy pod numer podany przez rozmówcę ani z podejrzanej wiadomości. Reszta tego przewodnika prowadzi cię powoli, krok po kroku: pokaże, jak wyglądają fałszywe telefony i SMS-y opisane przez sam ZUS, jak odróżnić prawdziwy kontakt od fałszywego, jak sprawdzić wszystko samemu, co powiedzieć w telefonie, co zrobić, gdy już kliknąłeś albo zapłaciłeś, i gdzie zgłaszać każdą próbę. Czytaj powoli. Nie musisz robić wszystkiego naraz. Zacznij od pierwszego kroku i rób po kolei, a jeśli możesz, poproś bliską osobę, żeby usiadła obok i czytała razem z tobą.
Przykłady w tym przewodniku to przykłady opisane przez ZUS i wyraźnie tak oznaczone. Podane są tylko dwa numery: 22 560 16 00, numer Centrum Kontaktu Klientów ZUS, oraz bezpłatny numer 8080 do zgłaszania podejrzanych SMS-ów.
Czego ZUS nigdy nie robi telefonicznie ani SMS-em
Zacznijmy od twardej listy. ZUS w komunikacie z 19 maja 2025 roku pisze, że każda próba podszycia się pod ZUS to przestępstwo, i wymienia wprost, czego ZUS nigdy nie robi. Komunikat z 17 czerwca 2026 roku tę listę powtarza i doprecyzowuje dla telefonów i SMS-ów. Jeśli choć jeden punkt z tej listy pasuje do tego, co właśnie usłyszałeś albo przeczytałeś, masz do czynienia z próbą oszustwa — nawet jeśli rozmówca brzmi uprzejmie, cierpliwie i bardzo przekonująco. Oszuści ćwiczą właśnie taki spokojny, urzędowy ton. Ton nie jest dowodem. Dowodem jest to, czego żądają.
| ZUS nigdy… | Co to znaczy w praktyce |
|---|---|
| Nie prosi o dane osobowe przez e-mail, SMS ani komunikatory | Nikt z ZUS nie zadzwoni i nie napisze z prośbą o podanie numeru PESEL, numeru konta bankowego ani danych logowania. |
| Nie wysyła w SMS-ie linków do logowania ani do potwierdzania danych | Prawdziwy SMS od ZUS nigdy nie ma linku, w który masz kliknąć, żeby się zalogować albo potwierdzić dane. |
| Nie wysyła SMS-ów z linkami do zewnętrznych stron | Link w SMS-ie, który prowadzi poza oficjalne strony ZUS, jest znakiem oszustwa, choćby wiadomość wyglądała urzędowo. |
| Nie prosi telefonicznie o hasła, loginy ani dane karty płatniczej | Żaden urzędnik ZUS nie poprosi cię przez telefon o hasło, login ani numer karty. Taka prośba kończy rozmowę. |
| Nie wysyła umów ani formularzy do opłacenia na konta inwestycyjne | Żadnych „umów”, „formularzy” ani „wpłat”, które masz zrobić na wskazane konto. To jest schemat oszustwa. |
| Nie namawia do przelewu na wskazane konto bankowe | Presja, żeby przelać pieniądze „tu i teraz” na podane konto, jest znakiem oszustwa, nie urzędowej pilności. |
Do tego dochodzi zasada poczty elektronicznej: ZUS nie prowadzi korespondencji e-mailowej z klientami. Kontakt elektroniczny jest możliwy tylko wtedy, gdy masz profil PUE/eZUS i sam wybrałeś taką formę w ustawieniach. Wnioski w rodzaju formularza Z-3 nigdy nie są przyjmowane pocztą elektroniczną — tylko przez PUE ZUS — a ZUS nigdy nie żąda formularzy ani dokumentów pocztą elektroniczną. E-mail z formularzem do odesłania nie jest od ZUS, choćby nadawca wyglądał wiarygodnie.
Zapamiętaj jedno zdanie: jeśli ktoś podający się za ZUS chce twoje dane, twoje hasło, kliknięcie w link albo przelew — to nie jest ZUS. Odłóż słuchawkę, odłóż telefon i sprawdź sam. Jak sprawdzać, opisuje dziewiąta sekcja, krok po kroku.
Jak wygląda fałszywy telefon od „pracownika ZUS”
Fałszywy telefon zwykle zaczyna się spokojnie i urzędowo. Rozmówca przedstawia się jako pracownik ZUS, często podaje imię i nazwisko, czasem nazwę placówki, i mówi, że dzwoni w twojej sprawie: że trzeba coś potwierdzić, coś zmienić albo coś dopłacić. Potem rozmowa skręca w jedną z kilku znanych ścieżek, które ZUS opisuje w swoich komunikatach. Warto je znać, bo kiedy usłyszysz znajomy scenariusz w trakcie rozmowy, łatwiej ci będzie się zatrzymać, zamiast dać się poprowadzić dalej.
Pierwsza ścieżka to prośba o dane. Rozmówca pyta o numer PESEL, numer konta bankowego albo dane logowania — do poczty elektronicznej albo do bankowości internetowej. ZUS pisze, że właśnie o te dane oszuści pytają najczęściej, a czasem próbują też wyłudzić pieniądze. Żadna z tych próśb nie pochodzi od ZUS. Prawdziwy pracownik ZUS nigdy nie poprosi cię przez telefon o hasło, login ani dane karty, i nigdy nie poprosi o dane osobowe w taki sposób. Jeśli pada takie pytanie, rozmowa się skończyła: możesz ją zakończyć bez tłumaczenia się.
Druga ścieżka to namowa do kliknięcia albo otwarcia czegoś. Rozmówca mówi, że wyśle ci link albo załącznik: rzekomo po to, żebyś potwierdził dane albo sprawdził swoją sprawę. ZUS ostrzega, że oszuści namawiają właśnie do otwierania niebezpiecznych linków i załączników. Nie klikaj i nie otwieraj. Link od oszusta prowadzi na fałszywą stronę, która czeka tylko na twoje dane, a załącznik może udawać plik logowania.
Trzecia ścieżka to obietnica wyższej emerytury za opłatą. ZUS opisuje taki przykład: rozmówca dzwoni z ofertą wyższej emerytury w ramach płatnego „programu emerytalnego” i żąda jednorazowej opłaty rejestracyjnej w wysokości 800 zł — to jest przykład podany przez ZUS, a nie prawdziwa opłata, bo żadna taka opłata nie istnieje. Po telefonie przychodzą dwa SMS-y z żądaniem przelewu na wskazane konto. Żaden prawdziwy program ZUS tak nie działa, a SMS-y są drugim etapem tego samego oszustwa.
Czwarta ścieżka to zmiana danych, o której ZUS pisze osobno: rozmówca prosi o potwierdzenie zmiany numeru telefonu albo zmiany kanału odzyskiwania dostępu do profilu eZUS. Ta pułapka jest podstępna, bo brzmi jak pomoc techniczna, a prowadzi do przejęcia profilu. Tej pułapce poświęcona jest siódma sekcja. Na razie zapamiętaj: konsultanci infolinii ZUS nie dzwonią w sprawie zmiany numerów telefonów do profilu eZUS ani numerów, które masz w bankach.
We wszystkich ścieżkach działa ten sam mechanizm: presja. Rozmówca mówi, że zostało mało czasu i że stracisz pieniądze, jeśli nie zapłacisz od razu. ZUS pisze wprost, że oszuści wymuszają decyzje, twierdzą, że czasu jest mało, i grożą utratą pieniędzy — a pośpiech jest złym doradcą i właśnie metodą oszustów. Prawdziwa sprawa poczeka, aż sam zadzwonisz do ZUS. Kiedy słyszysz presję, potraktuj ją jak znak ostrzegawczy, a nie jak powód do działania.
Jak wygląda fałszywy SMS od ZUS

Fałszywy SMS od ZUS zwykle jest krótki i brzmi urzędowo. Może powoływać się na błąd w rozliczeniu, zaległość albo sprawę, którą trzeba pilnie załatwić, i zawsze kończy się tak samo: linkiem, w który masz kliknąć, albo prośbą o szybką płatność. ZUS pisze w komunikacie z czerwca 2026 roku wprost: ZUS nigdy nie wysyła SMS-ów z linkami do zewnętrznych stron. To jedno zdanie rozstrzyga sprawę. Jeśli SMS, który wygląda jak wiadomość od ZUS, zawiera link, nie klikaj go. Nie musisz sprawdzać, dokąd prowadzi. Sam fakt, że link tam jest, wystarczy.
Przykład opisany przez ZUS pokazuje, jak to działa w praktyce. Mieszkanka Zielonej Góry dostała SMS z linkiem, który rzekomo prowadził do eZUS. Zamiast kliknąć, poszła do najbliższej placówki ZUS. Urzędnicy potwierdzili na miejscu, że była to próba wyłudzenia danych. Sprawdzenie odbyło się poza telefonem, w placówce, a nie na ekranie, na którym przyszła wiadomość.
Drugi wariant, który opisuje ZUS, jest masowy i grozi karami. Wiadomość informuje o rzekomym błędzie w rozliczeniu zdrowotnym: niewielka niedopłata składki zdrowotnej, groźba wysokich kar i link do szybkiej płatności. Presja jest tu podwójna: mała kwota, która brzmi niegroźnie, i duża kara, która brzmi groźnie. Oba elementy są wymyślone. Nie odpowiadaj, nie klikaj linku i nie płać. Jeśli martwisz się o rozliczenie, sprawdź je sam, dzwoniąc do ZUS albo idąc do placówki — nigdy przez link z wiadomości.
Co zrobić z podejrzanym SMS-em, zanim go usuniesz? ZUS podaje jedną, prostą czynność: prześlij podejrzaną wiadomość natychmiast na bezpłatny numer 8080. Systemy bezpieczeństwa zablokują wtedy złośliwą domenę, a ty uchronisz przed oszustwem inne osoby. ZUS nie podaje żadnych kroków dotyczących przycisków telefonu ani menu — i ten przewodnik ich nie dopisuje. Prześlij wiadomość tak, jak robisz to zwykle, a jeśli nie wiesz jak, poproś bliską osobę. Dopiero po przesłaniu usuń wiadomość i nie wracaj do linku.
Ten sam schemat działa też pod nazwą NFZ. W 2026 roku NFZ dwukrotnie ostrzegał przed fałszywymi wiadomościami o zwrocie kosztów leczenia, leków czy okularów, które kierowały do formularzy wyłudzających dane karty płatniczej. NFZ nigdy nie prosi o numer karty, datę jej ważności, kod CVV ani dane do logowania w banku. Wiadomość o „zwrocie”, która prosi o dane karty, to oszustwo — niezależnie od tego, czy podpisano ją ZUS, czy NFZ.
Fałszywa strona płatności może też wyłudzić dane logowania do banku, a zatwierdzona transakcja może opiewać na znacznie większą kwotę, niż osoba płacąca myśli. Dlatego nawet „mała” kwota w SMS-ie nie jest powodem, żeby klikać.
Prawdziwy kontakt z ZUS: co wolno, a co nie
Skoro tyle rzeczy ZUS „nigdy nie robi”, warto powiedzieć, jak prawdziwy kontakt z ZUS wygląda. Prawdziwy kontakt istnieje, ale ma ścisłe zasady — i właśnie te zasady pozwalają odróżnić prawdę od podróbki.
Zasada pierwsza dotyczy poczty elektronicznej. ZUS nie prowadzi korespondencji e-mailowej z klientami w ogóle. Kontakt elektroniczny jest możliwy tylko wtedy, gdy masz aktywny profil eZUS (dawniej PUE ZUS) i sam, świadomie, wybrałeś taką formę korespondencji w ustawieniach. Powiadomienia elektroniczne mogą dotyczyć spraw prowadzonych wyłącznie elektronicznie, na przykład świadczeń rodzinnych. To jest wąska furtka, a nie otwarte drzwi: jeśli nie masz profilu eZUS albo nie wybrałeś korespondencji elektronicznej, żaden e-mail „od ZUS” nie może być prawdziwy. A jeśli masz profil i wybrałeś taką formę, wiadomości i tak nie będą od ciebie wymagały klikania w linki z SMS-a ani odsyłania formularzy pocztą elektroniczną.
Zasada druga dotyczy SMS-ów. ZUS nie wysyła SMS-ów z linkami do zewnętrznych stron — to zdanie z komunikatu z czerwca 2026 roku jest najważniejszym zdaniem całego przewodnika. Nie oznacza ono, że ZUS nigdy nie wysyła żadnej wiadomości tekstowej w żadnej sprawie. Oznacza dokładnie to, co mówi: żadnych linków do zewnętrznych stron w SMS-ach. Trzymaj się wąskiej, prawdziwej zasady: SMS z linkiem nie jest od ZUS.
| Prawdziwy kontakt z ZUS | Fałszywy kontakt |
|---|---|
| Ty dzwonisz do ZUS pod znany ci numer albo idziesz do placówki | Ktoś dzwoni do ciebie i żąda danych, hasła albo przelewu |
| Korespondencja elektroniczna tylko po twoim świadomym wyborze w profilu eZUS | E-mail „od ZUS” z formularzem do odesłania, choć nie wybrałeś takiej formy |
| Sprawy załatwiane w placówce albo przez profil eZUS, do którego logujesz się sam | Link w SMS-ie albo załącznik, który masz otworzyć „tu i teraz” |
| Czas na decyzję i możliwość sprawdzenia | Presja, groźba utraty pieniędzy i żądanie natychmiastowej decyzji |
Zasada trzecia dotyczy tego, kto zaczyna rozmowę. ZUS radzi: zanim cokolwiek zrobisz, najpierw sam skontaktuj się z ZUS — telefonicznie albo osobiście. Oszust potrzebuje, żebyś działał na jego telefonie, pod jego presją. Prawdziwy kontakt zaczyna się od ciebie: ty wybierasz numer, który znasz, ty idziesz do placówki, którą znasz. Jeśli rozmówca namawia, żeby nie dzwonić nigdzie indziej, to jest kolejny znak, że nie rozmawiasz z ZUS.
Numer na ekranie telefonu niczego nie dowodzi
„Ale przecież dzwonili z numeru ZUS, sam widziałem na ekranie”. To zdanie słyszy się często i brzmi przekonująco. Odpowiedź jest jednak prosta i trzeba ją znać, zanim uwierzysz własnym oczom: numer wyświetlany na ekranie telefonu niczego nie dowodzi.
W tym przewodniku nie przedstawiamy wyjaśnienia technicznego jako zasady ZUS, bo ZUS w swoich komunikatach takiego wyjaśnienia nie podaje. Przedstawiamy zasadę weryfikacji, która wynika z tego, co ZUS pisze: sprawdzaj sam, używając numeru, który znasz z oficjalnych źródeł, a nigdy numeru ani linku podanego przez rozmówcę. Jeśli rozmowa żąda danych, hasła albo przelewu, jest fałszywa — niezależnie od tego, co pokazuje ekran.
To samo dotyczy nazwisk, nazw placówek i innych prawdziwie brzmiących szczegółów. ZUS opisuje fałszywe e-maile, w których użyto prawdziwego nazwiska pracownika, prawdziwego numeru telefonu placówki i prawdziwego adresu placówki — a mimo to wiadomości były fałszywe. Prawdziwe dane w cudzych rękach wyglądają prawdziwie, bo są prawdziwe — tylko ich użycie jest fałszywe. Jeśli rozmówca zna twoje dane, nie jest to dowód, że dzwoni z ZUS. Jedynym sprawdzeniem jest telefon, który wykonasz sam pod numer Centrum Kontaktu Klientów ZUS albo wizyta w placówce.
Dlatego w tym przewodniku obowiązuje żelazna zasada: nigdy nie oddzwaniaj na numer podany przez rozmówcę, nigdy nie klikaj linku z wiadomości i nigdy nie wchodź na stronę, której adres podał ci rozmówca. Korzystaj wyłącznie z numeru i adresu, które znasz niezależnie od tej rozmowy. Numer Centrum Kontaktu Klientów ZUS to 22 560 16 00, czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00. Zapisz go na kartce przy telefonie.
Pułapka na zmianę numeru telefonu i dostęp do eZUS
Jest jedna pułapka, która brzmi jak pomoc, a jest wyjątkowo groźna. Rozmówca mówi, że trzeba potwierdzić zmianę numeru telefonu przypisanego do twojego profilu eZUS albo do twoich banków — albo że trzeba zmienić kanał odzyskiwania dostępu do profilu eZUS, bo stary przestał działać. Mówi spokojnie, technicznie, jak pracownik pomocy. Prosi o potwierdzenie, o kliknięcie linku albo o otwarcie załącznika. ZUS pisze wprost: konsultanci infolinii ZUS nie dzwonią w sprawie zmiany numerów telefonów do profilu eZUS ani numerów, które masz w bankach. Jeśli ktoś dzwoni właśnie w takiej sprawie, nie jest z ZUS. Koniec rozmowy, bez dyskusji.
Dlaczego ta pułapka jest groźna? Bo numer telefonu i kanał odzyskiwania dostępu to klucze do twojego profilu. Kto przejmie numer albo kanał odzyskiwania, ten może próbować przejąć profil, a przez profil dotrzeć do twoich spraw i danych. Oszust nie musi znać twojego hasła, jeśli uda mu się namówić ciebie, żebyś sam potwierdził zmianę albo sam kliknął w przygotowany link. Dlatego ZUS ostrzega osobno przed wiadomościami o zmianie kanału odzyskiwania dostępu. Nie otwieraj, nie potwierdzaj, nie klikaj.
Podobnie działa pułapka e-mailowa opisana przez ZUS w listopadzie 2025 roku. Fałszywe e-maile nosiły tytuł „Oświadczenie ZUS”, używały prawdziwego nazwiska pracownika, prawdziwego numeru telefonu placówki i prawdziwego adresu placówki, a w załączniku zawierały formularz Z-3 do wypełnienia i odesłania. Celem było uzyskanie danych osobowych i numerów kont bankowych. Przykład jest oznaczony wyraźnie jako opisany przez ZUS. Pamiętaj jego lekcję: formularz Z-3 nigdy nie jest przyjmowany pocztą elektroniczną, tylko przez PUE ZUS, a ZUS nigdy nie żąda formularzy ani dokumentów pocztą elektroniczną. E-mail z formularzem do odesłania nie jest od ZUS — choćby zawierał prawdziwe nazwisko i prawdziwy adres placówki.
Co zrobić, jeśli taka wiadomość albo telefon już do ciebie dotarł? To samo, co zawsze: nic nie klikaj, nic nie otwieraj, nic nie potwierdzaj. Jeśli martwisz się o swój profil eZUS, zaloguj się do niego sam, tak jak zwykle, i sprawdź, czy wszystko się zgadza. A jeśli cokolwiek budzi wątpliwość, zadzwoń do Centrum Kontaktu Klientów ZUS pod numer 22 560 16 00 albo idź do placówki.
Czy pracownik ZUS może przyjść do domu? Kiedy wizyta jest prawdziwa, a kiedy nie

Puka do twoich drzwi osoba, która przedstawia się jako pracownik ZUS i oferuje pomoc przy wnioskach — na przykład o emeryturę albo o bon turystyczny — albo mówi, że przyszła sprawdzić twoje dokumenty ZUS. Czy to może być prawda? Odpowiedź ZUS jest ścisła i warto ją znać dosłownie.
ZUS pisze, że wizyty pracowników poza placówką odbywają się tylko w ściśle określonych przypadkach: kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich oraz kontroli prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wizyty te przeprowadzają inspektorzy kontroli na podstawie upoważnienia i są zawsze wcześniej zapowiedziane. Nie ma na tej liście „pomocy przy wnioskach” ani „sprawdzania dokumentów” w domu. Przykład opisany przez ZUS: kobieta podająca się za pracownicę ZUS oferowała w domach pomoc przy wnioskach, a fałszywi urzędnicy odwiedzają starsze osoby pod pretekstem weryfikowania dokumentów, żeby ukraść gotówkę albo uzyskać numery PESEL.
Co to znaczy dla ciebie przy drzwiach? Po pierwsze: nie przekazuj przy drzwiach żadnych dokumentów, żadnej gotówki ani numeru PESEL — nikomu, bez względu na to, jak przekonująco brzmi jego historia. Po drugie: nie wpuszczaj osoby, której wizyta nie była wcześniej zapowiedziana i której tożsamości nie sprawdziłeś sam. Po trzecie: jeśli masz wątpliwość, zamknij drzwi i sam zadzwoń do ZUS pod numer 22 560 16 00. To są wskazówki bezpieczeństwa tego przewodnika, nie zasada ZUS.
Pamiętaj też, że prawdziwa kontrola nie potrzebuje od ciebie gotówki ani numeru PESEL przy drzwiach i nie odbywa się z zaskoczenia. Jeśli ktoś przy drzwiach mówi, że „trzeba zapłacić teraz” albo „trzeba podać PESEL teraz, bo inaczej sprawa przepadnie”, to jest presja — a presja jest znakiem oszustwa. Zamknij drzwi spokojnie, bez kłótni. Prawdziwy urząd poczeka, aż sam zadzwonisz i sprawdzisz.
Podobny schemat — podszywanie się pod zaufaną osobę i presja na szybkie pieniądze — opisuje nasz przewodnik o oszustwie „na wnuczka”. Zasada obrony jest ta sama: zatrzymaj się, sprawdź innym kanałem i nie przekazuj niczego w pośpiechu.
Krok po kroku: 8 kroków sprawdzenia, zanim cokolwiek zrobisz
Poniżej jest cała procedura w ośmiu krokach, w kolejności, w jakiej masz je wykonać. Wydrukuj tę sekcję albo przepisz kroki na kartkę i trzymaj przy telefonie. Kroki od pierwszego do ósmego opierają się na komunikatach ZUS, z jednym wyjątkiem, który jest wyraźnie oznaczony: trzeci krok, pauza z bliską osobą, to wymóg bezpieczeństwa tego przewodnika, a nie zasada ZUS — ZUS o sprawdzaniu z rodziną w swoich komunikatach nie pisze. Przedstawiamy go uczciwie jako to, czym jest: przerwę, która chroni przed pośpiechem.

- Zatrzymaj się. Nie podawaj żadnych danych poufnych ani osobowych, nie klikaj żadnego linku w e-mailu, SMS-ie ani komunikatorze i nie otwieraj żadnego załącznika od nieznanego nadawcy.
- Nie działaj pod presją. Najpierw sam skontaktuj się z ZUS, zanim zrobisz cokolwiek. Pośpiech jest złym doradcą, a presja jest metodą oszustów.
- Pauza z bliską osobą (wskazówka bezpieczeństwa tego przewodnika, nie zasada ZUS): pokaż telefon albo SMS członkowi rodziny lub zaufanej osobie, przeczytajcie to razem i umówcie się, że nic nie zostanie zapłacone, kliknięte ani podane, dopóki sam ZUS nie zostanie sprawdzony.
- Sprawdź sam, nie używając żadnego numeru ani linku podanego przez rozmówcę ani w wiadomości: zadzwoń do Centrum Kontaktu Klientów ZUS pod numer 22 560 16 00 (poniedziałek–piątek, 7:00–18:00) albo idź osobiście do najbliższej placówki ZUS.
- Podejrzany SMS: prześlij go natychmiast na bezpłatny numer 8080, dokładnie tak, jak podaje ZUS. Żadnych dodatkowych kroków dotyczących przycisków telefonu ten przewodnik nie dopisuje, bo ZUS ich nie podaje.
- Podejrzane reklamy i fałszywe strony internetowe to osobna droga: zgłoś je ekspertom CERT Polska przez formularz na stronie incydent.cert.pl albo w aplikacji mObywatel, w zakładce „Bezpiecznie w sieci”. Nigdy nie przedstawiaj tej drogi jako drogi zgłaszania SMS-ów — SMS-y zgłasza się na numer 8080.
- Wizyta w domu: nie przekazuj przy drzwiach żadnych dokumentów, gotówki ani numeru PESEL. Stosuj ścisłą zasadę ZUS: wizyty poza placówką odbywają się tylko w ściśle określonych, zawsze wcześniej zapowiedzianych przypadkach kontroli. Przed wpuszczeniem kogokolwiek sprawdź sprawę przez ZUS.
- Jeśli coś już się stało — kliknąłeś link, podałeś dane albo zapłaciłeś — przejdź od razu do sekcji jedenastej. Jej kroki pochodzą ze wskazówek banku i policji, bo ZUS nie podaje własnych kroków na taką sytuację. Nie wymyślaj nic sam i nie zwlekaj.
Zwróć uwagę na kolejność. Sprawdzanie nie zaczyna się od oddzwonienia ani od kliknięcia, tylko od zatrzymania się. Dopiero po zatrzymaniu i po pauzie z bliską osobą następuje sprawdzenie — i to sprawdzenie zawsze wychodzi od ciebie, nigdy od rozmówcy. Numer, który wybierasz, znasz niezależnie od rozmowy. Link, w który klikasz, nie istnieje, bo nie klikasz żadnego.
Co powiedzieć w telefonie: gotowe zdania
Wiele osób nie kończy podejrzanej rozmowy, bo nie wie, co powiedzieć. Boi się, że będzie niegrzecznie, że urazi urzędnika, że „prawdziwy” pracownik się obrazi. Zapamiętaj: nie musisz być grzeczny wobec oszusta i nie musisz niczego tłumaczyć. Prawdziwy urzędnik nie obrazi się za to, że chcesz sprawdzić sprawę sam. Oszust obrazi się zawsze, bo sprawdzenie psuje mu plan — i właśnie dlatego jego obraza niczego nie dowodzi.
Poniższe zdania to wyłącznie propozycje słów, które możesz powiedzieć. Nie są zapisem żadnej prawdziwej rozmowy i nie udają, że nią są. Wybierz jedno, powiedz je spokojnie i odłóż słuchawkę. Nie wdawaj się w dyskusję i nie odpowiadaj na pytania. Rozmowa, która się skończyła, nie może cię już skrzywdzić.
Jeśli rozmówca zaczyna grozić albo mówi, że „zaraz będzie za późno”, nie odpowiadaj na groźby. Groźba to nie informacja, tylko presja. Odłóż słuchawkę, choćby w połowie zdania. Telefon, który leży odłożony, nie wyrządza szkody. A jeśli po odłożeniu słuchawki przyjdzie SMS z linkiem, prześlij go na numer 8080 i usuń.
Jeśli rozmowa dotyczyła zmiany numeru telefonu albo dostępu do profilu eZUS, po odłożeniu słuchawki nie rób nic na telefonie, o co prosił rozmówca. Nie potwierdzaj żadnych zmian, nie klikaj żadnych linków i nie otwieraj żadnych załączników. Zamiast tego zaloguj się do swojego profilu eZUS sam, tak jak zwykle, i sprawdź, czy wszystko się zgadza — albo zadzwoń do Centrum Kontaktu Klientów ZUS i zapytaj, czy ktokolwiek zgłaszał zmiany w twojej sprawie. Spokojne sprawdzenie po rozmowie jest sto razy lepsze niż szybkie działanie w trakcie rozmowy.
Już kliknąłeś, podałeś dane albo zapłaciłeś? Co robić teraz

Ta sekcja jest dla ciebie, jeśli stało się najgorsze: kliknąłeś link, podałeś dane, otworzyłeś załącznik albo zapłaciłeś po fałszywym telefonie lub SMS-ie. Najpierw przeczytaj uczciwą informację: ZUS w swoich komunikatach nie podaje kroków dla osoby, która już kliknęła albo zapłaciła. Kroki poniżej pochodzą ze wskazówek banku i policji, które sprawdziliśmy przed napisaniem tego przewodnika. Różne sytuacje mogą wymagać innych kroków, dlatego rób to, co powiedzą ci bank i policja. Nie zwlekaj i nie czekaj, aż „samo się wyjaśni”.
Krok pierwszy: przerwij kontakt. Zakończ rozmowę, nie klikaj dalej, nie wpisuj więcej żadnych danych i nie otwieraj niczego więcej. Nie instaluj żadnych programów wskazanych przez osoby, które kontaktują się z tobą telefonicznie — to jest wskazówka banku, powtarzana wprost w jego ostrzeżeniu przed fałszywymi SMS-ami.
Krok drugi: sam skontaktuj się ze swoim bankiem. Nie korzystaj z numeru ani linku podanego przez rozmówcę. Skontaktuj się z bankiem przez oficjalną infolinię — numer znajdziesz na swojej karcie płatniczej albo na wyciągu — albo przez oficjalną aplikację mobilną banku, którą masz od dawna. Powiedz wprost, co się stało, i zapytaj, co bank może zrobić: zabezpieczyć konto, zablokować przelewy albo zastrzec kartę. Rób dokładnie to, co powie bank. Ten przewodnik nie dopisuje procedur bankowych i nie obiecuje, że pieniądze wrócą. Szybki telefon daje jednak największą szansę, że bank zdąży coś zatrzymać.
Krok trzeci: zachowaj wiadomość i wszystko, co przyszło razem z nią. Nie usuwaj SMS-a ani e-maila, nie kasuj rozmowy i nie przywracaj telefonu do ustawień fabrycznych. Zrób zrzuty ekranu wiadomości, rozmowy i każdej strony, która się otworzyła, razem z datami. Zapisz numer, z którego dzwoniono, daty i godziny rozmów, kwoty i daty przelewów oraz potwierdzenia, jeśli je masz. Jeśli rozmówca podał numer konta, na które płaciłeś, zapisz go dokładnie. Dowody w niezmienionej postaci są potrzebne policji — i tylko takie mają pełną wartość.
Krok czwarty: zgłoś sprawę na policję. Zgłoszenie przestępstwa złóż jak najszybciej, w najbliższej jednostce policji albo w najbliższej prokuraturze — pisemnie albo ustnie. Zgłoszenie ustne oznacza, że opowiadasz, co się stało, a twoje słowa są zapisywane w formie protokołu, który na końcu podpisujesz. Jeśli nie mówisz dobrze po polsku, przyjdź z bliską osobą, która pomoże tłumaczyć. Opowiedz sprawę od początku, po kolei, i zabierz zachowane wiadomości, zrzuty ekranu i potwierdzenia. Nie musisz znać prawniczych słów. Wystarczy prawda, opowiedziana spokojnie i dokładnie.
Krok piąty: zgłoś podejrzany SMS i fałszywą stronę właściwymi kanałami. Podejrzany SMS prześlij na bezpłatny numer 8080, nawet jeśli już kliknąłeś link: systemy bezpieczeństwa zablokują złośliwą domenę i uchronią innych. Fałszywą stronę albo podejrzaną reklamę zgłoś z kolei ekspertom CERT Polska przez formularz na stronie incydent.cert.pl albo w aplikacji mObywatel, w zakładce „Bezpiecznie w sieci”. To są trzy osobne drogi i w poważnej sprawie warto przejść wszystkie trzy: bank chroni twoje pieniądze, policja ściga sprawcę, a CERT Polska pomaga usuwać fałszywe strony.
Na koniec najważniejsze: to nie jest twoja wina. Oszuści pracują zawodowo i wybierają osoby, które ufają instytucjom. Wstyd jest ich bronią. Telefon do banku i zgłoszenie na policję to najrozsądniejsze działanie, jakie możesz podjąć. Im szybciej zadziałasz, tym więcej da się uratować.
Gdzie zgłaszać: SMS na 8080, reklamy do CERT Polska, sprawa na policję
Zgłaszanie bywa mylące, bo są trzy różne kanały i każdy służy do czegoś innego. Zapamiętaj jedno zdanie: SMS zgłaszasz na numer 8080, fałszywe reklamy i strony zgłaszasz do CERT Polska, a przestępstwo zgłaszasz na policję. Nie mieszaj kanałów i nie licz na to, że jedno zgłoszenie załatwi wszystko.
| Co zgłaszasz | Gdzie | Jak |
|---|---|---|
| Podejrzany SMS z linkiem albo z prośbą o dane | Bezpłatny numer 8080 | Prześlij podejrzaną wiadomość natychmiast na numer 8080. ZUS pisze, że systemy bezpieczeństwa zablokują wtedy złośliwą domenę, a ty uchronisz innych. |
| Fałszywa reklama albo fałszywa strona internetowa podszywająca się pod ZUS | CERT Polska: formularz na stronie incydent.cert.pl albo aplikacja mObywatel, zakładka „Bezpiecznie w sieci” | Zgłoś reklamę albo stronę ekspertom CERT Polska. To jest osobna droga — nie jest to droga zgłaszania SMS-ów. |
| Kradzież danych, pieniędzy albo próba ich wyłudzenia | Policja: najbliższa jednostka policji albo najbliższa prokuratura | Zgłoś przestępstwo jak najszybciej, pisemnie albo ustnie, z zachowanymi dowodami. ZUS pisze, że w razie wątpliwości należy skontaktować się bezpośrednio z ZUS albo zgłosić sprawę na policję. |
| Wątpliwość, czy telefon albo wiadomość jest prawdziwa | ZUS: Centrum Kontaktu Klientów 22 560 16 00 (pon.–pt. 7:00–18:00) albo placówka | Zadzwoń sam albo idź osobiście. Nie używaj numeru ani linku podanego przez rozmówcę. |
Zwróć uwagę na dwie rzeczy, których ten przewodnik celowo nie robi. Po pierwsze, nie przypisuje numeru 8080 instytucji CERT Polska w zdaniu o SMS-ach: ZUS podaje numer 8080 przy zgłaszaniu podejrzanych SMS-ów, a CERT Polska wymienia osobno, przy zgłaszaniu reklam i fałszywych stron. Zachowujemy to rozróżnienie dokładnie. Po drugie, nie podajemy kroków dotyczących przycisków telefonu przy przesyłaniu SMS-a, bo ZUS ich nie podaje. Jeśli nie wiesz, jak przesłać wiadomość, poproś bliską osobę albo pokaż SMS w placówce i zapytaj.
Zgłoszenie ma znaczenie także wtedy, gdy nic nie straciłeś. ZUS pisze, że po przesłaniu podejrzanego SMS-a na numer 8080 systemy bezpieczeństwa blokują złośliwą domenę — czyli twoje jedno zgłoszenie może uchronić dziesiątki innych osób, do których ten sam SMS miał trafić. A zgłoszenie na policję, nawet bez straty, tworzy ślad, który pomaga ścigać sprawców. Nie czekaj, aż ktoś inny zgłosi. Zgłoś sam, od razu, spokojnie. To zajmuje kilka minut, a znaczy bardzo dużo.
Limit zgłoszeń: z jednego numeru telefonu można przesłać na numer 8080 najwyżej trzy wiadomości w ciągu czterech godzin. Jeśli masz ich więcej, zgłoś resztę przez formularz na stronie incydent.cert.pl.
Rodzina i bliscy: pauza bezpieczeństwa

Ta sekcja mówi o czymś, czego nie ma w komunikatach ZUS — i mówi to wprost. Żaden komunikat ZUS, który sprawdziliśmy, nie pisze o sprawdzaniu telefonu z rodziną. Pauza z bliską osobą jest wymogiem bezpieczeństwa tego przewodnika, a nie zasadą ZUS. Przedstawiamy ją uczciwie jako to, czym jest: przerwę, która chroni przed pośpiechem, bo pośpiech jest główną bronią oszusta. Kiedy pokazujesz podejrzany telefon albo SMS komuś bliskiemu, zyskujesz czas i drugą parę oczu. Oszust boi się właśnie tego: że przestaniesz działać sam, w pośpiechu, pod jego presją.
Jak wygląda taka pauza w praktyce? Kiedy dzwoni „pracownik ZUS” albo przychodzi podejrzany SMS, nie odpowiadaj od razu. Powiedz rozmówcy, że sprawdzisz sprawę sam, i zakończ rozmowę albo odłóż słuchawkę. Potem pokaż telefon bliskiej osobie i przeczytajcie razem, co przyszło. Umówcie się, że nic nie zostanie zapłacone, kliknięte ani podane, dopóki sam ZUS nie zostanie sprawdzony telefonem albo wizytą w placówce.
Jeśli pomagasz mamie albo tacie, pamiętaj o trzech zasadach. Po pierwsze: nie wyśmiewaj i nie wstydź. Wstyd zamyka usta, a oszust na tym zarabia. Po drugie: nie zabieraj telefonu i nie rób nic za plecami rodzica. Usiądź obok i czytaj razem, powoli. Po trzecie: nie każ rodzicowi czytać ci na głos haseł, kodów ani numerów. Dane wprowadza sama osoba na własnym telefonie, a ty pomagasz tylko wtedy, gdy poprosi.
Pauza działa też w drugą stronę: jeśli to ty dostałeś podejrzaną wiadomość, a twoja mama albo tata dzwoni do ciebie przestraszony, że „ZUS dzwonił”, nie bagatelizuj tego. Powiedz: „Dobrze, że dzwonisz. Nic nie klikaj, nic nie podawaj. Sprawdzimy to razem”. Potem sprawdźcie razem, telefonem do ZUS pod znanym numerem. Jeden spokojny telefon we dwoje jest wart więcej niż dziesięć ostrzeżeń przeczytanych w pośpiechu. A jeśli sprawa boli — bo pieniądze już poszły albo dane wyciekły — zaproponuj rozmowę z kimś zaufanym albo z psychologiem, bez wstydu i bez pośpiechu. Oszustwo rani nie tylko portfel. Rozmowa jest częścią powrotu do spokoju.
Lista przy telefonie: wydrukuj i odhaczaj
Przepisz tę listę na kartkę i trzymaj przy telefonie. Kiedy zadzwoni nieznany „pracownik ZUS” albo przyjdzie podejrzany SMS, odhaczaj po kolei. Nie musisz pamiętać całego przewodnika. Wystarczy kartka.
- ☐ Zatrzymałem się. Nie podaję żadnych danych, nie klikam linków, nie otwieram załączników, nie płacę.
- ☐ Nie działam pod presją. Pośpiech i groźby to znaki oszustwa, nie powody do działania.
- ☐ Pokazałem telefon albo SMS bliskiej osobie i umówiliśmy się: nic, dopóki nie sprawdzimy.
- ☐ Sprawdziłem sam: zadzwoniłem do Centrum Kontaktu Klientów ZUS pod numer 22 560 16 00 albo poszedłem do placówki. Nie użyłem numeru ani linku od rozmówcy.
- ☐ Podejrzany SMS przesłałem na bezpłatny numer 8080, a potem go usunąłem.
- ☐ Fałszywą reklamę albo stronę zgłosiłem do CERT Polska (formularz incydent.cert.pl albo mObywatel, „Bezpiecznie w sieci”).
- ☐ Przy drzwiach nie przekazałem żadnych dokumentów, gotówki ani numeru PESEL i nie wpuściłem nikogo, kogo wizyta nie była zapowiedziana.
- ☐ Jeśli coś się stało: skontaktowałem się ze swoim bankiem, zachowałem wiadomość i dowody oraz zgłosiłem sprawę na policję.
Więcej przewodników o bezpieczeństwie telefonu, prostym językiem, znajdziesz na Pintereście: follow SeniorPhoneGuide on Pinterest, żeby dostawać nowe przewodniki, gdy tylko się ukażą. Możesz też pokazać ten przewodnik bliskiej osobie i przeczytać go razem, powoli, przy kuchennym stole. Im więcej osób zna te zasady, tym mniej osób da się oszukać.
Werdykt na koniec: fałszywy telefon i fałszywy SMS poznasz po tym, czego żądają — danych, hasła, kliknięcia albo przelewu. ZUS nigdy nie wysyła SMS-ów z linkami do zewnętrznych stron i nigdy nie prosi telefonicznie o hasła, loginy ani dane karty. Zatrzymaj się, pokaż wiadomość bliskiej osobie, sprawdź sam pod numerem 22 560 16 00 albo w placówce, zgłoś SMS na numer 8080 i nie wpuszczaj do domu nikogo, kogo wizyta nie była zapowiedziana. Jeśli coś już się stało, zadzwoń do swojego banku, zachowaj dowody i zgłoś sprawę na policję — szybko, bez wstydu, z bliską osobą obok. Spokój i sprawdzenie to twoja najlepsza ochrona.
Częste pytania
- Czy ZUS wysyła SMS-y z linkami?
- Nie. ZUS pisze wprost, że nigdy nie wysyła SMS-ów z linkami do zewnętrznych stron. Jeśli SMS, który wygląda jak wiadomość od ZUS, zawiera link, nie jest to wiadomość od ZUS — nie klikaj linku. Nie oznacza to, że ZUS nigdy nie wysyła żadnej wiadomości tekstowej; oznacza dokładnie to, co ZUS pisze: żadnych linków do zewnętrznych stron w SMS-ach. Sprawę sprawdź sam, dzwoniąc do ZUS albo idąc do placówki.
- Jak rozpoznać fałszywy SMS od ZUS?
- Po trzech znakach: linku, pośpiechu i żądaniu. Fałszywy SMS ma link do kliknięcia albo prośbę o szybką płatność, mówi o pilnej sprawie — na przykład o rzekomym błędzie w rozliczeniu zdrowotnym i groźbie wysokich kar — i żąda działania „tu i teraz”. Prawdziwy SMS od ZUS nigdy nie ma linku do zewnętrznej strony. Nie klikaj, nie odpowiadaj i nie płać. Prześlij wiadomość na bezpłatny numer 8080, a potem ją usuń.
- Jak zgłosić fałszywy SMS — co dokładnie zrobić z wiadomością, zanim ją usunę?
- ZUS podaje jedną czynność: prześlij podejrzaną wiadomość natychmiast na bezpłatny numer 8080. ZUS nie podaje żadnych kroków dotyczących przycisków telefonu ani menu, i ten przewodnik ich nie dopisuje. Dopiero po przesłaniu usuń wiadomość. Wyjątek: jeśli już kliknąłeś link, podałeś dane albo zapłaciłeś, nie usuwaj wiadomości — zachowaj ją jako dowód dla banku i policji. Zgłoszenie na numer 8080 i tak wyślij.
- Czy ZUS dzwoni do mnie w sprawie emerytury albo płatnego programu emerytalnego?
- ZUS opisuje taki telefon jako przykład oszustwa: rozmówca oferuje wyższą emeryturę w ramach płatnego „programu emerytalnego” i żąda jednorazowej opłaty rejestracyjnej w wysokości 800 zł — to jest przykład podany przez ZUS, a nie prawdziwa opłata, bo żadna taka opłata nie istnieje. Potem przychodzą dwa SMS-y z żądaniem przelewu na wskazane konto. Nie płać i nie klikaj. Sprawę sprawdź sam, dzwoniąc do Centrum Kontaktu Klientów ZUS pod numer 22 560 16 00.
- Czemu dzwoni do mnie ZUS — i jak odróżnić prawdziwy telefon od fałszywego?
- ZUS radzi, żebyś to ty skontaktował się z ZUS, zanim cokolwiek zrobisz — telefonicznie albo osobiście. Prawdziwy kontakt zaczyna się od ciebie: ty dzwonisz pod znany numer albo idziesz do placówki. Fałszywy telefon zaczyna się od rozmówcy, który żąda danych, hasła, loginu, danych karty albo przelewu, i naciska na pośpiech. Konsultanci infolinii ZUS nie dzwonią w sprawie zmiany numerów do profilu eZUS. W razie wątpliwości zakończ rozmowę i sprawdź sam.
- Z jakiego numeru może dzwonić ZUS — czy numer na ekranie telefonu dowodzi, że dzwoni ZUS?
- Numer na ekranie telefonu niczego nie dowodzi. Nie przedstawiamy wyjaśnienia technicznego jako zasady ZUS, bo ZUS go w swoich komunikatach nie podaje. Przedstawiamy zasadę weryfikacji: sprawdzaj sam, używając numeru, który znasz niezależnie od rozmowy, a nigdy numeru ani linku podanego przez rozmówcę. ZUS opisuje fałszywe wiadomości z prawdziwym nazwiskiem pracownika i prawdziwym adresem placówki, które mimo to były fałszywe. Dowodem jest tylko sprawdzenie pod numerem 22 560 16 00.
- Skąd oszuści mają mój numer telefonu i prawdziwe dane pracownika ZUS?
- Komunikaty ZUS nie potwierdzają, skąd oszuści biorą numery telefonów ani dane. Ten przewodnik nie wymyśla źródła: nie twierdzimy, że dane pochodzą z wycieków, sprzedaży ani z żadnego innego konkretnego miejsca. Potwierdzony jest fakt, że prawdziwe dane są wykorzystywane ponownie: fałszywe e-maile używały prawdziwego nazwiska pracownika, prawdziwego numeru placówki i prawdziwego adresu. Dlatego prawdziwie wyglądające dane niczego nie dowodzą — sprawdzaj sam pod znanym numerem ZUS.
- Czy pracownik ZUS może przyjść do mnie do domu? Kiedy wizyta jest prawdziwa, a kiedy nie?
- Tylko w ściśle określonych przypadkach. ZUS pisze, że wizyty poza placówką odbywają się wyłącznie przy kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich oraz przy kontroli prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przeprowadzają je inspektorzy na podstawie upoważnienia i są zawsze wcześniej zapowiedziane. „Pomoc przy wnioskach” w domu nie należy do tej listy. Przy drzwiach nie przekazuj dokumentów, gotówki ani numeru PESEL i sprawdzaj sprawę sam przez ZUS.
- Czy ZUS prosi przez telefon o potwierdzenie zmiany numeru telefonu do eZUS / PUE ZUS?
- Nie. Konsultanci infolinii ZUS nie dzwonią w sprawie zmiany numerów telefonów do profilu eZUS ani numerów, które masz w bankach. Wiadomości o zmianie kanału odzyskiwania dostępu do profilu eZUS, z załącznikiem udającym plik logowania, to pułapka opisana przez ZUS. Nie potwierdzaj żadnych zmian, nie klikaj linków i nie otwieraj załączników. Zaloguj się do profilu sam, tak jak zwykle, albo zadzwoń do Centrum Kontaktu Klientów ZUS pod numer 22 560 16 00.
- Czy ZUS wysyła e-mailem wnioski albo formularz Z-3 do wypełnienia i odesłania?
- Nie. ZUS nie prowadzi korespondencji e-mailowej z klientami, a formularz Z-3 nigdy nie jest przyjmowany pocztą elektroniczną — tylko przez PUE ZUS. ZUS nigdy nie żąda formularzy ani dokumentów pocztą elektroniczną. Przykład opisany przez ZUS: fałszywe e-maile zatytułowane „Oświadczenie ZUS”, z prawdziwym nazwiskiem pracownika i prawdziwym adresem placówki, prosiły o odesłanie załącznika Z-3, żeby uzyskać dane osobowe i numery kont. E-mail z formularzem do odesłania nie jest od ZUS.
- Co zrobić, gdy już kliknąłem link, podałem dane albo zapłaciłem po fałszywym telefonie lub SMS-ie?
- Uczciwie: ZUS nie podaje kroków dla osoby, która już kliknęła albo zapłaciła. Kroki poniżej pochodzą ze wskazówek banku i policji, które sprawdziliśmy. Zakończ kontakt i nic więcej nie klikaj ani nie podawaj. Sam skontaktuj się ze swoim bankiem przez oficjalną infolinię — numer znajdziesz na karcie płatniczej albo na wyciągu — albo przez oficjalną aplikację banku, powiedz, co się stało, i rób to, co bank ci powie. Zachowaj wiadomość, zrzuty ekranu i potwierdzenia. Zgłoś sprawę na policję. Podejrzany SMS prześlij na numer 8080. Fałszywą stronę zgłoś ekspertom CERT Polska. Działaj szybko, bez wstydu. Żadne źródło nie gwarantuje zwrotu pieniędzy.
- Jak — krok po kroku — sprawdzić, czy telefon albo SMS naprawdę pochodzi z ZUS, zanim cokolwiek zrobię?
- Wykonaj osiem kroków z dziewiątej sekcji, w tej kolejności: zatrzymaj się i nic nie podawaj ani nie klikaj; nie działaj pod presją; pokaż telefon bliskiej osobie i umówcie się, że nic nie zostanie zapłacone ani kliknięte, dopóki ZUS nie zostanie sprawdzony; sprawdź sam, dzwoniąc pod numer 22 560 16 00 albo idąc do placówki, bez używania numeru ani linku od rozmówcy; podejrzany SMS prześlij na numer 8080. Reklamy i fałszywe strony zgłoś osobno do CERT Polska. Przy drzwiach nie przekazuj nic. Jeśli coś już się stało, działaj według wskazówek banku i policji z sekcji jedenastej.
- Czy mogę poprosić rodzinę albo bliską osobę, żeby sprawdziła telefon lub SMS-a, zanim odpowiem?
- Tak — i warto to zrobić. Pauza z bliską osobą jest wskazówką bezpieczeństwa tego przewodnika, a nie zasadą ZUS: ZUS o sprawdzaniu z rodziną w swoich komunikatach nie pisze, i nie przedstawiamy tego inaczej. Pokaż telefon albo SMS członkowi rodziny lub zaufanej osobie, przeczytajcie to razem i umówcie się, że nic nie zostanie zapłacone, kliknięte ani podane, dopóki sam ZUS nie zostanie sprawdzony telefonem albo wizytą w placówce. Druga para oczu widzi to, czego pośpiech nie pozwala zobaczyć.
- Czy fałszywy SMS albo telefon trzeba zgłosić na policję, do ZUS, czy w oba miejsca — i co wtedy powiedzieć?
- Każdy kanał służy do czegoś innego. Podejrzany SMS zgłoś na bezpłatny numer 8080. Fałszywą reklamę albo stronę zgłoś ekspertom CERT Polska przez formularz incydent.cert.pl albo aplikację mObywatel. Przestępstwo zgłoś na policję. Wątpliwość wyjaśnij z ZUS, dzwoniąc pod numer 22 560 16 00 albo idąc do placówki. Na policji opowiedz sprawę od początku, po kolei, i zabierz zachowane wiadomości, zrzuty ekranu i potwierdzenia. Nie musisz znać prawniczych słów — wystarczy prawda, opowiedziana spokojnie i dokładnie.
- Czy ZUS wysyła wiadomości przez Messenger albo WhatsApp albo reklamy w mediach społecznościowych o inwestycjach i wyższej emeryturze?
- Nie. ZUS nigdy nie prosi o dane osobowe przez komunikatory, a reklamy obiecujące inwestycje albo wyższą emeryturę to oszustwo. ZUS opisuje sfałszowane profile i fałszywe reklamy, na przykład inwestycje rzekomo gwarantujące emeryturę w wieku 50 lat, z hasłem, że wystarczy zainwestować 500 zł — to jest przykład podany przez ZUS, a nie prawdziwa oferta. Opisuje też fałszywe reklamy ze zmanipulowanymi wizerunkami znanych osób, udające państwowe projekty finansowe. Nie klikaj i nie przelewaj. Reklamę zgłoś ekspertom CERT Polska.
Related: oszustwo na amerykańskiego żołnierza, oszustwo na wnuczka, telefon dla seniora.
